O LITURGII CHRZCIELNEJ WIGILII PASCHALNEJ

W tę noc paschalną wspólnoty chrześcijańskie jako Kościół-Matka od niepamiętnych czasów włączały swe nowe dzieci do Ciała Chrystusowego. Po uroczystym ogłoszeniu Zmartwychwstania Chrystusa i początku Nowego i wiecznego Przymierza Boga z ludzkością następuje moment przystąpienia do tego Przymierza kolejnych "wybranych". Liturgia Chrzcielna rozpoczyna się od procesji do chrzcielnicy (jeśli jest ona możliwa). Następnie celebrans wzywa wszystkich wiernych do modlitwy za tymi, którzy mają być ochrzczeni.

Następuje śpiew Litanii do Wszystkich Świętych. Kościół chrześcijański wzywa nad swymi nowymi dziećmi wstawiennictwa tych, którzy w blasku cnoty i dobrego świadectwa przeszli przez życie i już cieszą się wieczną wspólnotą z Bogiem. Prosi ich, by wyjednali tym, którzy rozpoczynają swą drogę ku Bogu łaskę wierności Przymierzu, wytrwania w dobrym. Nie sposób wymienić w litanii wszystkich świętych uczniów Chrystusa - ich liczba - znanych i nieznanych - jest niepoliczona. Zostają przeto przywołane postacie najbardziej znane, reprezentujące wszystkie stany i okresy historii chrześcijaństwa: głosicieli Ewangelii, męczenników, pasterzy i dziewice, zakonników i Doktorów Kościoła, a także innych chrześcijan, spełniających swe powołanie w świecie, których życie zabłysło blaskiem szczególnego świadectwa. Przy chrzcielnicy stają nie tylko obecni w świątyni wierni: w tym miejscu i w tym momencie, w którym wspólnota wierzących rodzi Bogu nowe dzieci, obecni są duchowo wszyscy jej członkowie. Jeśli droga do chrzcielnicy jest dłuższa, można litanię śpiewać podczas procesji, na której czele niesie się paschał. W ten sposób staje się owa procesja symbolem całej drogi Kościołów poprzez wieki, drogi którą kroczyli w nich niezliczeni Święci, drogi, na której staną za chwilę nowo ochrzczeni. Pod koniec litanii śpiewa się szczególne wezwania o uświęcenie wody chrzcielnej i obdarzenie łaską Bożą katechumenów.

Następnie celebrans śpiewa nad wodą chrzcielną modlitwę konsekracyjną, która ma formę prefacji. We wspaniałych obrazach ukazana jest w nich rola symbolu wody w dziejach zbawienia: symbolu zmazania grzechu (potop), wybawienia (Morze "Czerwone"), i narodzin Kościołów (wody z boku Chrystusa). Pod koniec tej modlitwy, przywołującej Dzieła Zbawcze w Historii Świętej, następuje epikleza (prośba o uświęcenie wody mocą Ducha Świętego), "...aby wszyscy przez Chrzest pogrzebani razem z Chrystusem w śmierci, z Nim też powstali do nowego Życia." Prośbie tej towarzyszy gest zanurzenia paschału w wodzie, mający unaocznić zstąpienie łaski, mocy Bożej na nią i na tych, którzy będą nią ochrzczeni. Kościół wierzy bowiem, iż kiedy wzywa Imienia Bożego nad kimś lub nad czymś (jak nad darami eucharystycznymi), dokonuje się na pewno faktyczne wylanie łaski Boga i uświęcenie Jego mocą.

Po wspólnym odśpiewaniu aklamacji "Chwała Ojcu i Synowi i Duchowi Świętemu..." następują Obrzędy Chrztu: wyrzeczenie się szatana i wszelkiego grzechu, wyznanie wiary (czynią to rodzice i chrzestni w imieniu dzieci) i samego obrzędu sakramentalnego. Jeśli są dorośli kandydaci do Chrztu, zostają oni zaraz po udzieleniu tego sakramentu także bierzmowani.

Kiedy obrzęd chrzcielny dobiegnie końca, wszyscy stojąc i trzymając w rękach zapalone świece (znak swego "oświecenia" poprzez Chrzest) odnawiają przyrzeczenia chrzcielne. Po wprowadzeniu celebransa następuje ten sam dialog, który ma miejsce przed każdym udzieleniem chrztu: obecni wyrzekają się wszystkiego, co sprzeciwia się Bogu i wyznają swoją wiarę w Niego, Stworzyciela świata, w Jego umęczonego i Zmartwychwstałego Syna Jezusa, w Ducha Świętego, w Kościół, odpuszczenie grzechów, zmartwychwstanie umarłych i życie wieczne. Ten moment Liturgii Chrzcielnej ma ogromne znaczenie dla każdego chrześcijanina. Każdy niemal z nas został bowiem ochrzczony jako małe dziecko, kiedy nie mógł jeszcze świadomie wyznać swojej wiary. W naszym imieniu wyrazili wolę Chrztu nasi rodzice, kierując się swoją własną wiarą i pragnieniem tego, co najlepsze dla nas. Tej nocy wierni stoją przed Bogiem jako świadomi ludzie, którzy mogą sami określać swój światopogląd i sami wybierać swoją drogę. Dlatego udzielają jeszcze raz odpowiedzi na te same pytania, w ten sposób świadomie i z własnej woli odnawiając (co roku) przyrzeczenia swojego Chrztu, odnawiając więzy Przymierza, które każdego z nich łączy z Bogiem. W tę noc paschalną, w którą przypominają sobie całą Historię Zbawienia, a w znakach Liturgii aktualizuje się ona w pośrodku ich Zgromadzenia, odpowiadają Bogu swoim "Wierzę" jak co Niedzielę w mszalnym "Credo". Teraz czynią to jednak w atmosferze szczególnej wdzięczności, świadomi wszystkiego, co On dla nich uczynił. Jako widzialny znak odnowienia przyrzeczeń chrzcielnych celebrans, przechodząc przez kościół kropi cały lud poświęconą wodą, mającą przypominać moment Chrztu Świętego - chwilę zawarcia Przymierza. W tym czasie śpiewana jest pieśń "Com przyrzekł Bogu przy Chrzcie raz" lub inna, o podobnej treści.

Na zakończenie tej części Liturgii nowo ochrzczeni zajmują swoje miejsca pośród zgromadzonej wspólnoty i następuje Modlitwa Powszechna, w której prośbach należy szczególnie uwzględnić wszystkich, którzy tej nocy zostali włączeni do Kościoła.

© Christus Rex 2006